يكي از معضلات بهداشتي كه از ديدگاه اصول ارگونومي قابل بررسي است حمل دستي بار مي باشد. در اكثر صنايع كشور و حتي در امور غيرشغلي به دفعات زياد جابجايي دستي كالا و بلند كردن بار ـ (Manual lifing) ـ اتفاق مي افتد و اين امر يكي از دلايل مهم براي بروز كمردرد مي باشد از اين رو عدم توجه به اين مهم نه تنها از نظر سلامت و ايمني شغلي كارگران باعث بروز مشكلات جسماني مي شود بلكه از ديدگاه اقتصادي نيز به بروز خسارت هاي مالي منجر مي گردد. به گزارش سازمان نايوش (NIOSH) در آمريكا (1981) بيشتر از 60% مشكلات ستون فقرات مربوط به كمر درد (LBP) مي باشد و سالانه حدود نيم ميليون كارگر در آمريكا به درجات مختلف به اينگونه صدمات مبتلا مي شوند. اين گزارش حاكي از اين حقيقت است كه در حدود 60% غرامت هاي ناشي از صدمات جسماني در بلند كردن دستي بار و حدود 20% در هل دادن و كشيدن بار اتفاق مي افتد. كميسيون ايمني و بهداشت انگلستان گزارش كرده است كه بيش از 25% حوادث مربوط به جابجايي دستي كالا بوده است.

به طور كلي دو حالت متمايز براي بلند كردن بار به صورت دستي ممكن است اتفاق افتد.
الف) حالت اسكات (Leg Lift, Squat)
ب) حالت استوپ (Back Lift, Stoop)

حالت اسكات، حالتي است كه طي آن ستون فقرات كاملا به صورت كشيده و مستقيم نگه داشته مي شود، زانو ها خم شده و بار با دست هابه صورت محكم گرفته مي شود و سپس با نيروي عضلات پا، بار به طرف بالا هدايت مي شود. در اين روش نيرو هاي وارده بر ستون فقرات در حد قابل ملاحظه اي كنترل مي شوند.

حالت استوپ، حالتي است كه طي آن ستون فقرات خم شده و پاها مستقيم هستند در واقع بلند كردن بار به اين روش باعث مي شود كه نيروهاي زيادي بر ديسك هاي بين مهره اي اعمال شوند حالت اول حالتي ايمن و حالت دوم، شرايط غير ايمن دارد.

لازم به توضيح است كه از ديدگاه اصول مهندسي انساني روش هاي جديدي كه بر پايه طراحي ايستگاه كار استوار است تعيين شده است كه با اجراي آن لازم نيست خم شدن زانوها و نشستن در حين برداشتن دستي بار اتفاق افتد. در حقيقت با عنايت به مطالعات ارگونوميك محيط كار و به كمك جديدترين معادله حمل دستي بار، ايستگاه كار به گونه اي طراحي مي شود كه هيچ يك از حالات ذكر شده اتفاق نمي افتد و كارگر قادر خواهد بود با بهره وري بالاتر و تحمل تنش هاي عضلاني كمتر، حمل دستي بار را انجام دهد.

منبع: اصول ارگونومي در طراحي سيستم‌هاي حمل دستي كالا - صادق نائيني